Tips on Making Big Decisions

 

[Unicode]

ကြီးမားသောဆုံးဖြတ်ချက်ချရန် နည်းလမ်းကောင်းများ

ဘဝတွင်မြောက်မြားစွာသော ဆုံးဖြတ်ချက်သေးသေးများထဲမှအရေးပါသောဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ချို့သည် လူတစ်ယောက်ရဲ့ဘဝလမ်းကြောင်းပေါ်တွင်ကြီးမားသောဆုံးဖြတ်ချက်ချရန်အောက်ပါနည်းလမ်းကောင်းများနှင့် သင့်ရဲ့ ရွေးချယ်မှုကို ပိုပြီး ယုံကြည်ချက်ရှိရန် အောက်ပါအချက်များကို ဖော်ပြပေးထားသည်။

(၁) ဆုံးဖြတ်ချက်၏အကျိုးသက်ရောက်မှုက ဘာလဲ။

သင့်ဆုံးဖြတ်ချက်၏ အကျိုုးသက်ရောက်မှုကို အကဲဖြတ်ရန် အရေးကြီးသည်။ သင်ကိုယ်တိုင် မေးခွန်းပြန်မေးခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း တစ်နည်းအားဖြင့် ဆုံးဖြတ်ချက်သည် သင့်ဘဝတွင် ဘယ်လောက်ထိ (သို့မဟုတ်) ဘယ်ချိန်ထိ သက်ရောက်နိုင်လိမ့်မလဲ။ သင့်ရဲ့မိသားစု၊ လူမှုပတ်ဝန်းကျင်ကို ဘယ်လိုသက်ရောက်နိုင်လိမ့်မလဲ။ ဘယ်လောက်ကြာကြာဆုံးဖြတ်ချက်ချရန်လိုအပ်သလဲ။

(၂) သတ်နိုင်သမျှသင့်ရဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်အကြောင်း သတင်းအချက်အလက်ကို စုဆောင်းပါ။

သင့်ပတ်ဝန်းကျင်မှာရှိတဲ့လူကိုမေးပါ။ သင့်ရဲ့သူငယ်ချင်းတွေကို မေးပါ။ တစ်ခြားလူတွေကိုမေးပါ။ ဂိုလ်ဂယ် မှာရှာပါ။ ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော သတင်းအချက်အလက်ကို စုစည်းပါ။ အဤ၍သင်ဟာ နိုင်ငံခြားပညာတော်သင်သွားရန် စီစဉ်နေလျှင် သင်အချက်အလက်များကို ရှာဖွေချင်နေရမည်။ နေထိုင်စရိတ်၊ သင်တန်းကာလ၊ ပညာတော်သင်ထောက်ပံ့ကြေး ရနိုင်နိုင်ချေများ ကဲ့သို့သောအရာများ စသည်ဖြင့် ဖြစ်သည်။ အဤ၍သင်ဟာ အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းအတွက် ရှာဖွေနေလျှင် သင့်ရဲ့လက်ရှိ အသက်မွေးသက်မွေးဝမ်းကြောင်းမှာ ဘယ်သူတွေရှိနေလည်း ပြီးတော့ သင်မျှော်လင့်နေတဲ့အလုပ်အလုပ်မှာတွေလည်း ဘယ်သူတွေရှိနေလည်းဆိုတာကို မေးပါ။ သင်လုပ်ရမည့်ဆုံးဖြတ်ချက်အတွက် သတင်းအချက်အလက်တွေ ပိုပြီးအသေးစိတ်ကျလေလေ တောင်းဆိုမှုကို လက်ခံရမလား (သို့မဟုတ်) ငြင်းဆိုရမလားဟု ဆုံးဖြတ်ရာတွင်ပိုပြီး မှန်ကန်လေဖြစ်သည်။

(၃) သင်စုဆောင်းရရှိထားသော သတင်းအချက်အလက်များကို သင်ဆုံးဖြတ်ချက်ချရာတွင် ငြင်းပယ်ရမလား(သို့မဟုတ်) လက်ခံရမလားဟု ဆုံးဖြတ်ချက်ချရာတွင် အသုံးချပါ။အောက်ပါဖြစ်နိုင်သော ဆုံးဖြတ်ချက်၏ အားသာချက်နှင့် အခက်အခဲကို စာရင်းပြုစုပါ။

အတွေ့အကြုံ့၊အသိပညာနှင့်သင်စုဆောင်းထားသော အချက်အလက်များကို စုပြီးသင့်အတွက်အသုံးဝင်သောအားသာချက် နှင့် အခက်အခဲများကိုစာရင်းပြုစုပါ။ သင်ဆုံးဖြတ်ချက်ချရာတွင်ရှိလာနိုင်သောအတားအဆီးများကို ဆုံးဖြတ်ပြီးနောက် ထိုအရာကို ဘယ်လိုကျော်ဖြတ်နိုင်မလဲ ဆိုတာကို တွေးပါ။ အဲ့သည်လိုလုပ်ရာတွင်လည်း သင်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိသလို ရိုးရိုးသားသားလုပ်ဆောင်ပါ၊တတ်နိုင်သမျှတိတိကျကျ လုပ်ဆောင်ပါ။ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ရာတွင် ရည်မှန်းချက်ထားရှိပါ။

(၄) သတင်းအချက်အလက်ကို စုဆောင်းခြင်းနှင့် သင့်ဆုံးဖြတ်ချက်ရဲ့အကျိုးဆက်များကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းအဆင့်များပြီးနောက် ယခုသင့်ရဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ချရန်အချိန်ဖြစ်သည်။

သင့်ရဲ့မိဘ၊ဆရာ(မ)များ၊သူငယ်ချင်းများနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်မှ လွမ်းမိုးမှုတွေ၊ဖိအားပေးမှုတွေ၊စိတ်အားထက်သန်မှုတွေ၊ စိတ်ပျက်အားလျှော့ခြင်းတွေ ခံရစဉ်မှာတစ်တည်းတစ်ခြားတည်းဖြစ်ပါစေ။ သေချာသောဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်ရန်သေချာသော လူတွေဆီမှ စိတ်အားထက်သန်မှုကို ရရှိလာနိုင်သည်။ သို့ရာတွင် သတိထားရမည့်အရာက ဘဝနှစ်ခုသည် တူညီတယ်ဆိုတာ မရှိခြင်းပါဘဲ။ ထို့ကြောင့်သင်သာလျှင်ထိုရွေးချယ်မှုကို ပြုလုပ်နိုင်ပြီး ၎င်းနှင့်တည်နေနိုင်မည်။

(၅) သင်ဆုံးဖြတ်ချက်ချပြီးနောက် ဆက်လက်တာဝန်ယူပါ။

ဆုံးဖြတ်ချက်တိုင်းက ယခုသင်လျှောက်ရန် ရွေးချယ်ပြီးနှင့်သော လမ်းကြောင်းတစ်ခုဆီသို့ ဦးတည်ပေးလိမ့်မည်။ ရည်ရွယ်ထားသောအရာများ ဖြစ်မလာသောအခါတွင်တစ်ချို့သောဆုံးဖြတ်ချက်သည် ပြန်ပြောင်းနိုင်သည်။ အခြေအနေ ဘယ်လိုရှိနေပါစေ ကိစ္စမရှိပါဘူး။ သင်ကိုယ်တိုင်တာဝန်ယူထားသော သင့်ရဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်ကို လက်ခံဖို့အရေးကြီးတာပါ။ တာဝန်ယူခြင်းကိုလက်ခံခြင်းအားဖြင့် သင်သည်သင်ဘဝတစ်ခုလုံးကို သင်ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်နိုင်ရန်၊ ရှေ့ဆက်ရန် နှင့် နောက်ပြန်ဆုတ်ရန် ပေးနေသည်။ တစ်ဖန်ရွေးချယ်မှုသည် သင်ကိုယ်တိုင်လုပ်ရမည့် အရာဖြစ်သည်။

ဘဝတွင်ကျွနု်ပ်တို့ပြုလုပ်သော ရွေးချယ်မှုများရဲ့အပိုင်းတစ်ခုနှင့် မျှော်လင့်ချက်ကြီးစွာဖြင့် အထက်တွင်ဖော်ပြထားသောအချက်များသည် သင့်ရဲ့ဘဝတစ်ခုလုံးမှာ ပြုလုပ်နေသော အရေးကြီးသော ဆုံးဖြတ်ချက်ချရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေလိမ့်မည်။

စင်ကာပူနိုင်ငံရှိ နန်ယမ်နည်းပညာတက္ကသိုလ်မှ ဇီဝဗေပညာရပ်ဆိုင်ရာ သိပ္ပံဘာသာရပ်တွင် ဒေါက်တာဝင့်ဝင့်ဖူးသည် Ph.D ဘွဲ့ရရှိထားသည်။ ယခုလက်ရှိ သူမသည် စင်ကာပူနိုင်ငံရှိ သိပ္ပံ၊နည်းပညာ၊သုသေတနရဲ့အေဂျင်စီမှာ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်ရန် ကြိုးစားနေသူဖြစ်သည်။

 

[Zawgyi]

ၾကီးမားေသာဆံုးၿဖတ္ခ်က္ခ်ရန္ နည္းလမ္းေကာင္းမ်ား

ဘ၀တြင္ေၿမာက္ၿမားစြာေသာ ဆံုးၿဖတ္ခ်က္ေသးေသးမ်ားထဲမွအေရးပါေသာဆံုးၿဖတ္ခ်က္တစ္ခ်ိဳ႕သည္ လူတစ္ေယာက္ရ႕ဲဘ၀လမ္းေၾကာင္းေပၚတြင္ၾကီးမားေသာဆံုးၿဖတ္ခ်က္ခ်ရန္ေအာက္ပါနည္းလမ္းေကာင္းမ်ားနွင့္ သင့္ရ႕ဲ ေရြးခ်ယ္မႈကို ပိုၿပီး ယံုၾကည္ခ်က္ရိွရန္ ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားကို ေဖာ္ၿပေပးထားသည္။

(၁) ဆံုးၿဖတ္ခ်က္၏အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈက ဘာလဲ။

သင့္ဆံုးၿဖတ္ခ်က္၏ အက်ိုဳးသက္ေရာက္မႈကို အကဲၿဖတ္ရန္ အေရးၾကီးသည္။ သင္ကိုယ္တိုင္ ေမးခြန္းၿပန္ေမးၿခင္းၿဖင့္လည္းေကာင္း တစ္နည္းအားၿဖင့္ ဆံုးၿဖတ္ခ်က္သည္ သင့္ဘ၀တြင္ ဘယ္ေလာက္ထိ (သို႕မဟုတ္) ဘယ္ခ်ိန္ထိ သက္ေရာက္နိုင္လိမ့္မလဲ။ သင့္ရ႕ဲမိသားစု၊ လူမႈပတ္၀န္းက်င္ကို ဘယ္လိုသက္ေရာက္နိုင္လိမ့္မလဲ။ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာဆံုးၿဖတ္ခ်က္ခ်ရန္္လိုအပ္သလဲ။

(၂) သတ္နိုင္သမွ်သင့္ရ႕ဲဆံုးၿဖတ္ခ်က္အေၾကာင္း သတင္းအခ်က္အလက္ကို စုေဆာင္းပါ။

သင့္ပတ္၀န္းက်င္မွာရိွတ့ဲလူကိုေမးပါ။ သင့္ရ႕ဲသူငယ္ခ်င္းေတြကို ေမးပါ။ တစ္ၿခားလူေတြကိုေမးပါ။ ဂိုလ္ဂယ္ မွာရွာပါ။ ၿဖစ္နိုင္ေခ်ရိွေသာ သတင္းအခ်က္အလက္ကို စုစည္းပါ။ အဤ၍သင္ဟာ န္ိုင္ငံၿခားပညာေတာ္သင္သြားရန္ စီစဥ္ေနလွ်င္ သင္အခ်က္အလက္မ်ားကို ရွာေဖြခ်င္ေနရမည္။ ေနထိုင္စရိတ္၊ သင္တန္းကာလ၊ ပညာေတာ္သင္ေထာက္ပံ့ေၾကး ရနိုင္နိုင္ေခ်မ်ား က့ဲသို႔ေသာအရာမ်ား စသည္ၿဖင့္ ၿဖစ္သည္။ အဤ၍သင္ဟာ အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းအတြက္ ရွာေဖြေနလွ်င္ သင့္ရ႕ဲလက္ရိွ အသက္ေမြးသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းမွာ ဘယ္သူေတြရိွေနလည္း ၿပီးေတာ့ သင္ေမၽွာ္လင့္ေနတ့ဲအလုပ္အလုပ္မွာေတြလည္း ဘယ္သူေတြရိွေနလည္းဆိုတာကို ေမးပါ။ သင္လုပ္ရမည့္ဆံုးၿဖတ္ခ်က္အတြက္ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ ပိုၿပီးအေသးစိတ္က်ေလေလ ေတာင္းဆိုမႈကို လက္ခံရမလား (သို႔မဟုတ္) ၿငင္းဆိုရမလားဟု ဆံုးၿဖတ္ရာတြင္ပိုၿပီး မွန္ကန္ေလၿဖစ္သည္။

(၃) သင္စုေဆာင္းရရိွထားေသာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို သင္ဆံုးၿဖတ္ခ်က္ခ်ရာတြင္ ၿငင္းပယ္ရမလား(သို႔မဟုတ္) လက္ခံရမလားဟု ဆံုးၿဖတ္ခ်က္ခ်ရာတြင္ အသံုးခ်ပါ။ေအာက္ပါၿဖစ္န္ိုင္ေသာ ဆံုးၿဖတ္ခ်က္၏ အားသာခ်က္နွင့္ အခက္အခဲကို စာရင္းၿပဳစုပါ။

အေတြ႔အၾကံဳ႕၊အသိပညာႏွင့္သင္စုေဆာင္းထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို စုၿပီးသင့္အတြက္အသံုး၀င္ေသာအားသာခ်က္ ႏွင့္ အခက္အခဲမ်ားကိုစာရင္းၿပဳစုပါ။ သင္ဆံုးၿဖတ္ခ်က္ခ်ရာတြင္ရိွလာနိုင္ေသာအတားအဆီးမ်ားကို ဆံုးၿဖတ္ၿပီးေနာက္ ထုိအရာကို ဘယ္လိုေက်ာ္ၿဖတ္နိုင္မလဲ ဆိုတာကို ေတြးပါ။ အ့ဲသည္လိုလုပ္ရာတြင္လည္း သင္လုပ္နိုင္စြမ္းရိွသလို ရိုးရိိုးသားသားလုပ္ေဆာင္ပါ၊တတ္နိုင္သမွ်တိတိက်က် လုပ္ေဆာင္ပါ။ ဆံုးၿဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္ရာတြင္ ရည္မွန္းခ်က္ထားရိွပါ။

(၄) သတင္းအခ်က္အလက္ကို စုေဆာင္းၿခင္းနွင့္ သင့္ဆံုးၿဖတ္ခ်က္ရ႕ဲအက်ိဳးဆက္မ်ားကို ၿပန္လည္သံုးသပ္ၿခင္းအဆင့္မ်ားၿပီးေနာက္ ယခုသင့္ရဲ႕ဆံုးၿဖတ္ခ်က္ကို ခ်ရန္အခ်ိန္ၿဖစ္သည္။

သင့္ရ႕ဲမိဘ၊ဆရာ(မ)မ်ား၊သူငယ္ခ်င္းမ်ားႏွင့္ ပတ္၀န္းက်င္မွ လြမ္းမိုးမႈေတြ၊ဖိအားေပးမႈေတြ၊စိတ္အားထက္သန္မႈေတြ၊ စိတ္ပ်က္အားေလွ်ာ႔ၿခင္းေတြ ခံရစဥ္မွာတစ္တည္းတစ္ၿခားတည္းၿဖစ္ပါေစ။ ေသခ်ာေသာဆံုးၿဖတ္ခ်က္ခ်နိုင္ရန္ေသခ်ာေသာ လူေတြဆီမွ စိတ္အားထက္သန္မႈကို ရရိွလာနိုင္သည္။ သို႔ရာတြင္ သတိထားရမည့္အရာက ဘ၀နွစ္ခုသည္ တူညီတယ္ဆိုတာ မရိွၿခင္းပါဘဲ။ ထို႔ေၾကာင့္သင္သာလွ်င္ထိုေရြးခ်ယ္မႈကို ၿပဳလုပ္နိုင္ၿပီး ၎နွင့္တည္ေနနိုင္မည္။

(၅) သင္ဆံုးၿဖတ္ခ်က္ခ်ၿပီးေနာက္ ဆက္လက္တာ၀န္ယူပါ။

ဆံုးၿဖတ္ခ်က္တိုင္းက ယခုသင္ေလွ်ာက္ရန္ ေရြးခ်ယ္ၿပီးနွင့္ေသာ လမ္းေၾကာင္းတစ္ခုဆီသို႔ ဦးတည္ေပးလိမ့္မည္။ ရည္ရြယ္ထားေသာအရာမ်ား ၿဖစ္မလာေသာအခါတြင္တစ္ခ်ိဳ႕ေသာဆံုးၿဖတ္ခ်က္သည္ ၿပန္ေၿပာင္းနိုင္သည္။ အေၿခအေန ဘယ္လိုရိွေနပါေစ ကိစၥမရိွပါဘူး။ သင္ကိုယ္တိုင္တာ၀န္ယူထားေသာ သင့္ရ႕ဲဆံုးၿဖတ္ခ်က္ကို လက္ခံဖိို႔အေရးၾကီးတာပါ။ တာ၀န္ယူၿခင္းကိုလက္ခံၿခင္းအားၿဖင့္ သင္သည္သင္ဘ၀တစ္ခုလံုးကို သင္ကိုယ္တိုင္ထိန္းခ်ဳပ္နိုင္ရန္၊ ေရွ႕ဆက္ရန္ နွင့္ ေနာက္ၿပန္ဆုတ္ရန္ ေပးေနသည္။ တစ္ဖန္ေရြးခ်ယ္မႈသည္ သင္ကိုယ္တုိင္လုပ္ရမည့္ အရာၿဖစ္သည္။

ဘ၀တြင္ကၽြနု္ပ္တို႔ၿပဳလုပ္ေသာ ေရြးခ်ယ္မႈမ်ားရ႕ဲအပိုင္းတစ္ခုနွင့္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ၾကီးစြာၿဖင့္ အထက္တြင္ေဖာ္ၿပထားေသာအခ်က္မ်ားသည္ သင့္ရ႕ဲဘ၀တစ္ခုလံုးမွာ ၿပဳလုပ္ေနေသာ အေရးၾကီးေသာ ဆံုးၿဖတ္ခ်က္ခ်ရာတြင္ အေထာက္အကူၿဖစ္ေစလိမ့္မည္။

စင္ကာပူန္ိုင္ငံရိွ နန္ယမ္နည္းပညာတကၠသိုလ္မွ ဇီ၀ေဗပညာရပ္ဆိုင္ရာ သိပၸံဘာသာရပ္တြင္ ေဒါက္တာ၀င့္၀င့္ဖူးသည္ Ph.D ဘြဲ႕ရရိွထားသည္။ ယခုလက္ရိွ သူမသည္ စင္ကာပူနိုင္ငံရိွ သိပၸံ၊နညး္ပညာ၊သုေသတနရဲ႕ေအဂ်င္စီမွာ အဖြဲ႕၀င္တစ္ဦးၿဖစ္ရန္ ၾကိဳးစားေနသူၿဖစ္သည္။

Tips on Making Big Decisions

Among life’s myriad of small decisions, a few significant decisions can have outsize impact on one’s path. Wynee provides the following tips to approach big decisions and to feel more confident in your choices:

  • What is the impact of the decision?

It is important to evaluate the impact of your decision. You can do so by asking yourself questions such as “How long/how much will the decision have effect on your life?” “How will your decision affect your family/social circle?” “How soon do you need to make the decision?”

  • Gather as much information as possible about your decision.

Ask around. Ask your friends. Ask people. Ask google. Gather as much information as possible. If you are planning to study abroad, you might want to check out the facts such as cost of living, duration of studies, possibilities of scholarships, etc. If you are planning to switch careers, ask those who are in your current career as well as those who are in your prospective career. The more detailed information you have on the decision to be made, the more accurate you will be able to judge the pros and cons.

  • Apply the information you have gathered to estimate the pros and cons of your decision.

List down the possible advantages and setbacks of the decision.

Apply the knowledge/experiences/facts you have gathered to come up with a list of possible advantages and setbacks that are applicable to you. Determine the possible roadblocks in your decision and think about how to overcome them. In doing so, be honest with your capabilities and be as specific as possible. In making your decision, try to be objective.

  • After the steps of gathering information and evaluating the consequences of your decision, now it is time for you to make the decision.

Be independent in making your decision while acknowledging the influence / pressure / motivation / discouragement from your parents, your teachers, your peers, and the world. You may find inspirations from certain people to make certain types of decision. Nonetheless, know that no two lives are the same. Therefore, you and only you can make the choice and live with it.

  • After making your decision, be responsible.

Every decision will lead you to a path you now have chosen to walk on. When things don’t go too well, some decision may be easier to turn around while some will not be. No matter what the situation is, it is important to accept that you are solely responsible for your decision. In accepting the responsibility, you are giving yourself control over your life, either to push on or to turn around. Again, the choice is yours to be made.

Life is a series of choices we make and hopefully the above-mentioned tips will be helpful to you in making important decisions along the way.  

Dr. Wint Wint Phoo holds a Ph.D. in Biological Sciences from Nanyang Technological University, Singapore. Currently she is pursuing her passion in science as a research fellow in the Agency of Science, Technology and Research, Singapore.